Kalibratie van deeltjestellers: ISO21501-4:2018

Kalibratie van deeltjestellers: ISO21501-4:2018 Medium Image

De kalibratie van light scattering airborne particle counters, kortweg deeltjestellers, is vastgelegd in een internationale standaard ISO21501-4. In mei 2018 is hiervan de tweede editie uitgegeven en vervangt hiermee de eerste editie die dateert uit 2007.

Kalibreren is het vergelijken van een instrument met een standaard om de afwijkingen vast te stellen. Hierbij wordt er onderscheid gemaakt tussen een “as found” en een “as left” kalibratie. De “as found” kalibratie geeft de status van het instrument voordat er reparaties en/of justeringen zijn uitgevoerd. Dit geeft de gebruiker de mogelijkheid om te beoordelen of het instrument nauwkeurig en correct gemeten heeft toen het in gebruik was (het verleden in figuur 1). Het biedt daarmee waardevolle informatie om de reeds gemeten resultaten van de eindgebruiker te ondersteunen. Het geeft ook inzicht over de stabiliteit van het instrument. De “as left” kalibratie geeft de status van het instrument zoals deze terug wordt gestuurd naar de gebruiker (de toekomst in figuur 1). Er kunnen voor de “as left” kalibratie eventueel reparaties en/of justeringen uitgevoerd zijn. De gebruiker heeft hierdoor inzicht in de conditie van het instrument voor de komende periode.

 

 

Het kalibreren van instrumenten is dan ook erg belangrijk om betrouwbaarheid van de instrumenten te garanderen. Ook bij deeltjestellers is het van belang om dit op een regelmatige basis uit te voeren. Om deze kalibratie wereldwijd op een uniforme manier uit te voeren heeft de internationale federatie ISO een kalibratie standaard hiervoor ontwikkeld, de ISO21501-4:2018.

De tweede editie van deze kalibratie standaard is op een aantal punten veranderd:

  • Clausule 4 en 5 zijn toegevoegd aan de standaard en beschrijven het meetprincipe en de basisconfiguratie van een deeltjesteller.
  • De items “size calibration” en “verification of size setting” zijn samengevoegd tot “size setting error”.
  • De documentatie eisen voor het kalibratie certificaat zijn gewijzigd.
  • De informatie over meetonzekerheden is uitgebreid beschreven in Annex E.

 Om de inhoud van ISO21501-4:2018 te verduidelijken staan hieronder alle eisen in het kort opgesomd:

  1. Size setting error: de size setting error heeft een maximale toelaatbare afwijking van 10% voor alle kanalen van de deeltjesteller.
  2. Counting efficiency: de counting efficiency zal 50% ± 20% zijn voor het kleinste kanaal. De counting efficiency zal 100% ± 10% zijn voor een deeltjesgrootte 1,5 tot 2 keer groter dan het kleinste kanaal.
  3. Size resolution: De size resolution zal kleiner of gelijk aan 15% zijn.
  4. False count: De valse tellingen zullen gerapporteerd worden en de 95% upper confidence limit zal bepaald worden.
  5. Maximum particle number concentration: de maximale deeltjes concentratie zal opgegeven worden door de leverancier.
  6. Sampling flow rate error: de flow mag maximaal 5% afwijken.
  7. Sampling time error: de sampling tijd mag maximaal 5% afwijken.
  8. Response rate: De response rate moet kleiner of gelijk aan 0,5% zijn.
  9. Calibration interval: Er dient een kalibratie interval gehanteerd te worden van 1 jaar of korter.
  10. Reporting of test and calibration results: een kalibratie certificaat moet minimaal het volgende rapporteren:
    1. Kalibratie datum.
    2. Kalibratie deeltjes die gebruikt zijn.
    3. Resultaten voor de parameters:
      1. Size setting error.
      2. Counting efficiency.
      3. Sampling flow rate error.
      4. Size resolution (met de deeltjesgrootte die gebruikt is voor de bepaling hiervan).
      5. False count.
    4. Threshold voltage waarde voor alle kanalen.
    5. De gebruikte kalibratie methode, ISO21501-4:2018.
    6. Unieke identificatie van certificaat, kalibratie locatie, kalibratie leverancier met handtekening en datum.
    7. Gegevens van de klant en het te kalibreren apparaat, uitlezing van output voor counting efficiency.
    8. Uitspraak over metrologische herleidbaarheid van de referentie apparatuur en materialen.
    9. Omgevingscondities tijdens de kalibratie.
    10. De meetonzekerheid voor de resultaten van de parameters i tot en met iv met een referentie naar de berekeningsmethode.
    11. De “95% upper confidence limit” van de false count.

 

Vanaf 1 januari 2019 zal Lighthouse Benelux enkel (ISO17025) geaccrediteerde kalibraties uitvoeren volgens ISO21501-4:2018. Hierdoor voldoet uw deeltjesteller na kalibratie aan de actuele en hoogste eisen.

17.01.2019